Ngày 28/2, RFA Tiếng Việt loan tin: “Liên Hợp Quốc nói bắt giữ blogger Nguyễn Lân Thắng là tuỳ tiện, yêu cầu Việt Nam trả tự do”.
Theo đó, RFA cho biết, Nhóm Công tác về bắt giữ tuỳ tiện của Liên Hợp Quốc nói rằng, việc bắt giữ nhà hoạt động Nguyễn Lân Thắng là tuỳ tiện, và việc xét xử ông không bảo đảm tính công bằng.
Ngày 10/12/2024, Nhóm Công tác về bắt giữ tuỳ tiện đã ban hành Ý kiến số 51/2024 gửi Chính phủ Việt Nam về việc bắt giữ và kết án ông Thắng – một nhà hoạt động dân chủ và nhân quyền, đang phải thi hành án tù 6 năm, về tội danh “tuyên truyền chống Nhà nước”, theo Điều 117 của Bộ luật Hình sự.
RFA trích dẫn Văn phòng Cao uỷ Nhân quyền Liên Hợp Quốc, cho biết, từ khi công bố cho tới nay, Chính phủ Việt Nam vẫn chưa phản hồi văn bản này.
Ông Thắng, người cũng là blogger của RFA, tham gia và đưa tin về hoạt động nhân quyền và dân sự từ năm 2011, trong đó có phong trào biểu tình chống Trung Quốc trong các vụ căng thẳng với Việt Nam ở Biển Đông. Ông bị bắt ngày 05/7/2022.
RFA cho hay, ông Thắng bị giam cách ly với xã hội, không được gặp gia đình và luật sư trong thời gian hơn 7 tháng. Sau khi Viện Kiểm sát Thành phố Hà Nội ban hành cáo trạng giữa tháng 2/2023, ông mới được gặp luật sư để chuẩn bị cho phiên toà kín vào ngày 12/4 năm đó.
Trong văn bản gửi Chính phủ Việt Nam, Nhóm Công tác về bắt giữ tuỳ tiện nói rằng việc bắt giữ ông Thắng là tuỳ tiện, vì ông chỉ thực hiện ôn hòa các quyền cơ bản, được ghi trong Công ước Quốc tế về các quyền dân sự và chính trị (ICCPR) mà Việt Nam cũng là thành viên.
Cơ quan này cũng nói việc xét xử ông không bảo đảm sự công bằng theo tiêu chuẩn quốc tế, sau khi ông bị giam giữ trong thời gian dài mà không được gặp gia đình và luật sư.
RFA cũng cho hay, theo Nhóm Công tác về bắt giữ tuỳ tiện, ông Thắng là một trong nhiều trường hợp ở Việt Nam, trong nhiều năm gần đây bị tước đoạt quyền tự do một cách tùy tiện. Họ bị bắt giữ không theo các chuẩn mực quốc tế, giam giữ kéo dài trước xét xử, bị từ chối hoặc hạn chế tiếp cận với cố vấn pháp lý, bị giam giữ biệt lập, bị truy tố theo các tội hình sự được diễn đạt mơ hồ, vì thực hiện quyền con người một cách hòa bình, bị xét xử nhanh chóng mà không tuân thủ đúng trình tự tố tụng, tuyên án không cân xứng và không được tiếp cận với thế giới bên ngoài.
Theo RFA, Nhóm Công tác về bắt giữ tuỳ tiện lo ngại rằng, mô hình này cho thấy một vấn đề mang tính hệ thống ở Việt Nam với việc giam giữ tùy tiện, nếu tình trạng này tiếp diễn, có thể dẫn đến vi phạm nghiêm trọng luật pháp quốc tế.
RFA dẫn lời một luật sư tham gia bào chữa cho ông Thắng trong phiên tòa sơ thẩm, cho biết, nền tư pháp và hệ thống luật pháp Việt Nam hiện hành chưa đủ công bằng, hoặc chưa cho thấy sự rõ ràng cần thiết trong việc bảo đảm các hành vi chính trị của công dân, điều này dẫn đến việc áp dụng cả luật nội dung lẫn tố tụng đều chưa thỏa đáng, với các tiêu chuẩn hay đòi hỏi về công bằng, với ý nghĩa và giá trị phổ quát như quốc tế công nhận:
“Việc xét xử dựa trên luật nội dung và tố tụng như vậy, đưa đến hệ quả thách thức tính bền vững và giá trị cốt lõi của công lý, thứ đòi hỏi sự chi tiết và chính xác ngặt nghèo cho mọi điều kiện áp dụng nó – rằng các quy định không để ngăn chặn một cách thái quá các quyền chính trị của công dân, đặc biệt liên quan tới quyền tự do ngôn luận hay hội họp, báo chí” – vị luật sư cho biết thêm.
RFA cũng dẫn lời luật sư Đặng Đình Mạnh, người từng tham gia bào chữa trong nhiều vụ án chính trị, nói rằng, tuy Việt Nam đã là thành viên của ICCPR từ năm 1982, nhưng vẫn sử dụng Điều luật 117 “tuyên truyền chống Nhà nước”, và Điều luật 331 “lợi dụng quyền tự do dân chủ” của Bộ luật Hình sự để bịt miệng giới bất đồng chính kiến.
Minh Vũ – thoibao.de
