Trong báo cáo thường niên công bố ngày 9/12, Ủy ban Tự do Tôn giáo Quốc tế Hoa Kỳ (USCIRF) đã đưa Việt Nam vào nhóm các quốc gia có tình trạng đàn áp tự do tôn giáo ở mức “đặc biệt nghiêm trọng”. Cơ quan này khuyến nghị Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ nâng Việt Nam từ diện “theo dõi đặc biệt” lên danh sách các quốc gia “đặc biệt quan ngại” (Countries of Particular Concern – CPC).
Theo USCIRF, tình trạng vi phạm tự do tôn giáo tại Việt Nam không những không cải thiện mà còn có dấu hiệu gia tăng. Báo cáo dẫn Đạo luật Tự do Tôn giáo Quốc tế (IRFA), trong đó CPC được dùng để chỉ những quốc gia mà chính phủ thực hiện hoặc dung túng cho các hành vi vi phạm nghiêm trọng như giam giữ không qua xét xử, tra tấn, bắt cóc, hoặc tước đoạt các quyền căn bản liên quan đến đời sống tôn giáo.
USCIRF cho biết tính đến tháng 12/2024, chính quyền Việt Nam đã bỏ tù khoảng 80 người vì các hoạt động liên quan đến tự do tôn giáo. Nếu bị chính thức xếp vào danh sách CPC, Việt Nam có thể đối mặt với các biện pháp trừng phạt theo IRFA, từ hạn chế viện trợ đến các chế tài ngoại giao.
Khuyến nghị này đặt ra câu hỏi lớn: liệu Hà Nội sẽ điều chỉnh chính sách để tránh rủi ro quốc tế, hay tiếp tục con đường kiểm soát chặt chẽ tôn giáo bất chấp hệ quả đối ngoại ngày càng nặng nề?






