Ngày 5/3/2026, truyền thông nhà nước đưa tin cổ phiếu VIW của Tổng công ty Viwaseen lập tức tăng kịch trần 15% ngay sau khi ông Tô Dũng được bầu làm Chủ tịch Hội đồng quản trị.
Theo giới quan sát chính trị đây là một chỉ dấu rõ rệt về sự cộng hưởng giữa quyền lực chính trị tuyệt đối của Tổng Bí thư Tô Lâm và lợi thế kinh doanh của các nhóm lợi ích thân hữu của gia đình.
Ông Tô Dũng, người đứng đầu hệ sinh thái Xuân Cầu Holdings, và là anh trai của Tổng Bí thư, từ lâu đã được giới thạo tin coi là nhân vật trung tâm trong mạng lưới kinh tế liên quan đến gia đình họ Tô.
Trong bối cảnh ông Tô Lâm đã giành thắng lợi áp đảo sau Đại hội 14 để củng cố vị thế Tổng Bí thư, việc ông Tô Dũng công khai tiếp quản những doanh nghiệp lớn đang Cổ phần hóa đặt ra những dấu hỏi lớn về tính minh bạch và sự liêm chính trong quản trị quốc gia của người đứng đầu.
Trước Đại hội 14, những thông tin về việc Xuân Cầu Holdings lợi dụng ảnh hưởng để thâu tóm các dự án bất động sản và năng lượng tái tạo quy mô lớn không còn là điều mới mẻ.
Tuy nhiên, tính chất phức tạp của các mối quan hệ này còn kéo theo cả những va chạm lợi ích với phe quân đội.
Những dữ liệu trước đây liên quan đến việc Xuân Cầu liên doanh với Công ty CityLand, một đơn vị được cho là “sân sau” của phe Quân đội để chiếm dụng hàng chục hecta đất vàng tại khu vực Đài phát thanh Mễ Trì, trung tâm Hà Nội.
Điều đó đã cho thấy một bức tranh chằng chịt những thỏa thuận ngầm giữa các nhóm quyền lực ở Việt Nam. Đáng chú ý, cuộc tranh giành quyền lực giữa hai phe Công an và Quân đội còn hiện hữu trong các Kết luận Điều tra của Bộ Công an mới đây.
Trong vụ án liên quan đến cựu Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến tại các dự án Bệnh viện Bạch Mai và Việt Đức cơ sở 2. Việc Cơ quan Bộ Công an chỉ đích danh 4 tổng Công ty lớn thuộc Bộ Quốc phòng “lại quả” 5% giá trị hợp đồng là một động thái đầy tính răn đe.
Đây được xem là một đòn tấn công vào “tử huyệt” làm kinh tế của phe Quân đội, tạo lợi thế cho Tổng Bí thư trước thềm các quyết định nhân sự then chốt về “nhất thể hóa 2 chức danh” hết sức quan trọng.
Tuy nhiên, khi các sai phạm của phe Quân đội bị phanh phui rầm rộ, thì những hoạt động kinh doanh của các công ty sân sau như Xuân Cầu Holdings lại dường như đang được hưởng lợi từ sự im lặng của cơ quan chức năng.
Việc ông Tô Dũng liên tiếp mở rộng tầm ảnh hưởng sang các Doanh nghiệp Nhà nước sau cổ phần hóa như Viwaseen ngay sau khi ông Tô Lâm nắm giữ quyền lực tối cao là một thực tế khó có thể phản bác.
Nhìn rộng hơn, di sản của Đại hội 14 đang chứng minh một xu thế hết sức đáng lo ngại, đó là: Quyền lực tập trung càng cao thì các nhóm lợi ích gia đình các “ông lớn” càng có xu hướng bành trướng mạnh mẽ.
Điều đó cáng cho thấy, cái gọi là thông điệp “tính đúng, tính đủ” và kiên quyết chống lạm phát, nợ công của Tổng Bí thư Tô Lâm sẽ trở nên mâu thuẫn, nếu những đặc quyền kinh tế vẫn được ưu ái dành riêng cho các tập đoàn thân hữu của ông.
Nếu những “vùng trắng” trong quản lý đất vàng và các gói thầu xây dựng lớn không được làm rõ, thì công cuộc đốt lò hay nỗ lực cải cách bộ máy sẽ chỉ được xem là công cụ để Tô Lâm loại bỏ đối thủ và dọn đường cho các ông trùm đàn em mới xuất hiện.
Sự hưng thịnh của Xuân Cầu Holdings hay đà tăng trưởng thần tốc của Viwaseen dưới bóng của quyền lực tối thượng chính là bài thử thách lớn nhất cho lời hứa về một thể chế pháp quyền mà ông Tô Lâm đang hướng tới.
Người dân cần thấy được sự công bằng, nơi mà luật pháp không dừng lại trước cửa nhà của các quan chức cấp cao nhất, và sự thịnh vượng của quốc gia không bị đánh đổi bằng sự giàu sang của những nhóm lợi ích sân sau.
Trà My – Thoibao.de
