không có sự cố kỹ thuật nào là ngẫu nhiên. Vụ việc tờ báo quốc dân VnExpress mở cuộc thăm dò ý kiến về xăng sinh học E10 chính là một minh chứng kinh điển cho thấy chiếc mặt nạ „đồng thuận xã hội“ đã bị xé toạc như thế nào.
Khi hơn 47.000 độc giả tham gia và có đến 93% thẳng thừng nhấn nút „Không muốn sử dụng E10“, kịch bản tuyên truyền lập tức đổ bể. Con số 1% sẵn sàng sử dụng như một gáo nước lạnh dội thẳng vào những mỹ từ như „người dân hào hứng“, „xu hướng tất yếu“ mà báo chí tô vẽ suốt thời gian qua. Và rồi, một „lệnh ngầm“ lập tức được kích hoạt: phần kết quả biến mất, thay thế bằng dòng thông báo kinh điển: Hệ thống ghi nhận dữ liệu bất thường.
„Bất thường“ không nằm ở thuật toán hay hacker nào cả, mà „bất thường“ vì người dân dám nói thật!
Khi số liệu thuận chiều, nó là „lòng dân“. Khi số liệu ngược định hướng, nó lập tức trở thành „lỗi kỹ thuật“. Hệ thống quản lý không hề sợ chiếc xe máy bị cà giật vì xăng cồn, cái họ sợ hãi tột độ chính là sự thức tỉnh đồng loạt của 93% dư luận. Việc ẩn đi kết quả khảo sát là một bước đi vội vã nhằm dập tắt hiệu ứng domino, ngăn chặn một cuộc „đảo chính ý thức“ của người tiêu dùng.
Cái kết đắng ngắt của cuộc thăm dò này đã vô tình tiết lộ một sự thật trần trụi: Vấn đề giờ đây không còn là chất lượng của xăng E10 nữa, mà là nỗi sợ hãi tột cùng của hệ thống trước tiếng nói thật của nhân dân.
Le Anh
