Câu chuyện bắt đầu bằng một lời hứa rất đẹp: Người dân chỉ rời nơi ở cũ khi khu tái định cư mới đã hoàn thành, hạ tầng kỹ thuật, xã hội đồng bộ và điều kiện sống tốt hơn trước. Nghe như nguyên tắc “nhà mới chưa xong thì nhà cũ chưa thể mất”. Thế nhưng ngày 16/9, Quyết định 127/2026 lại mở ra một cánh cửa khác. Theo đó, thu hồi đất chỉ cần phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư được phê duyệt và đã bố trí tạm cư hoặc chi trả kinh phí tạm cư. Nói nôm na, nhà mới chưa xong cũng được, miễn là chỗ tạm đã có.
Thế là người dân có quyền đặt câu hỏi: “Nơi ở mới phải tốt hơn nơi ở cũ” nay là nhà mới thật sự, hay chỉ là căn nhà tạm? Khu tái định cư còn trên bản vẽ, nhưng quyết định thu hồi đất đã có, vậy chiếc vali của người dân nên đặt ở đâu? Đáng chú ý, người ký quyết định ngày 16/9 cũng chính là người từng khẳng định ngày 17/6 rằng phải hoàn thành khu tái định cư rồi mới di dời. Hôm trước là “phải có nhà mới”, hôm sau thành “có chỗ tạm là được”. Một câu chuyện mà logic hành chính dường như chạy nhanh hơn tiến độ xây nhà.
Phép Hán có câu “Dân vi bản”, nghĩa là dân là gốc. Nếu dân là gốc, chính sách càng cần nhất quán để người dân biết mình sẽ đi đâu, sống thế nào và bao giờ được an cư. Bởi “tạm cư” trên giấy có thể chỉ là một bước thủ tục, nhưng ngoài đời lại có thể trở thành những tháng năm chờ đợi. Nhà mới chưa thấy đâu, còn nhà cũ đã phải rời. Đúng là một phép chuyển nghĩa đầy kịch tính: “an cư” chưa thành, nhưng “di cư” đã đến.
https://www.facebook.com/share/p/1KgwPcEnmq/
