Tỉnh Gia Lai cho phép chi hỗ trợ tối đa 500.000 đồng cho cán bộ trên mỗi hồ sơ xử phạt, đặt ra một câu hỏi pháp lý khá đáng chú ý: liệu việc người thực thi quyền lực nhà nước có lợi ích trực tiếp từ chính quyết định của mình có còn phù hợp với nguyên tắc pháp quyền hay không?
Trong một nhà nước pháp quyền, có một nguyên tắc rất cơ bản: quyền lực phải được thực thi một cách khách quan, không gắn với lợi ích cá nhân trực tiếp. Người xử phạt phải đứng ở vị trí trung lập, đại diện cho pháp luật, chứ không phải là người có “phần” trong kết quả xử phạt. Nhưng với cơ chế hỗ trợ theo từng hồ sơ, ranh giới đó bắt đầu bị làm mờ đi. Khi mỗi quyết định xử phạt lại đi kèm một khoản tiền cụ thể, thì quyền lực không còn hoàn toàn “vô tư“ như trước nửa.
Dù mục đích ban đầu có thể là để khuyến khích hiệu quả công việc, nhưng về nguyên tắc, đây vẫn là việc gắn lợi ích cá nhân vào hành vi sử dụng quyền lực công. Từ góc nhìn người dân, vấn đề không nằm ở con số 500.000 đồng là lớn hay nhỏ. Vấn đề là nguyên tắc: liệu quyết định xử phạt có hoàn toàn dựa trên quy định pháp luật, hay còn có thêm một yếu tố lợi ích đi kèm phía sau? Chỉ cần tồn tại khả năng đó thôi, niềm tin cũng đã bắt đầu bị ảnh hưỡng ít nhiều. Một hệ thống pháp quyền vững chắc không chỉ cần luật rõ ràng, mà còn cần những cơ chế đảm bảo người thực thi luật không có động cơ nào khác ngoài việc tuân thủ luật.
https://www.facebook.com/share/p/18T6H1UCiQ/
