Công tác Nhân sự cấp cao: Năng lực thực chất hay mạng lưới thân hữu của Tô Lâm?

Ngày 16/10/2026, Trưởng ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc đã đưa ra những tuyên bố mang tính định hướng quan trọng về yêu cầu đổi mới toàn diện công tác tổ chức cán bộ.

Đáng chú ý, tướng Ngọc nhấn mạnh rằng việc bố trí nhân sự không thể chỉ căn cứ vào bằng cấp, thâm niên hay quá trình công tác. Đặc biệt, “điều quan trọng không phải cán bộ xuất thân từ đâu, mà là có đủ phẩm chất, năng lực, và làm được việc hay không?”.

Lời khẳng định này diễn ra trong bối cảnh những nghi vấn về sự trỗi dậy của nhóm nhân sự có nguồn gốc từ Hưng Yên đang trở thành một chủ đề nóng của công luận.

Theo đó, trong thời gian qua, việc hàng loạt vị trí chủ chốt trong bộ máy Đảng và Nhà nước đa số được giao cho các nhân sự có gốc gác Hưng Yên hay thuộc ngành Công an.

Đây chính là lý do vì sao đã khiến công luận luôn đặt câu hỏi: Đây là sự trùng hợp ngẫu nhiên của các tài năng “xuất chúng” hay là một sự sắp đặt cố ý mang tính mạng lưới của người đứng đầu bộ máy?

Theo số liệu thống kê được công bố trên Tạp chí nghiên cứu Fulcrum, các nhân sự quê Hưng Yên hiện chiếm tới 10% trên tổng số 200 Ủy viên Trung ương Đảng khóa 14, với 20 thành viên.

Con số vừa kể chiếm một tỷ lệ áp đảo so với quy mô của Hưng Yên – một tỉnh nhỏ ở đồng bằng sông Hồng, và thực tế này phản ánh sự gia tăng ảnh hưởng rất lớn của nhóm nhân sự thân cận với Tổng Bí thư Tô Lâm.

Ngay chính cả hoạn lộ của ông Nguyễn Duy Ngọc cũng là một ví dụ điển hình, từng dấy lên nhiều tranh cãi về sự thăng tiến quá nhanh chóng và bất ngờ.

Trong khoảng thời gian chỉ hơn 2 năm, tướng Ngọc đã kinh qua hàng loạt nấc thang quyền lực quan trọng với tốc độ hiếm thấy.

Từ Thứ trưởng Bộ Công an, Chánh Văn phòng Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương, Bí thư Thành ủy Hà Nội cho đến Trưởng ban Tổ chức Trung ương như hiện nay.

Việc ông Ngọc được chuyển giao liên tục các vị trí hết sức quan trọng chỉ sau vài tháng đảm nhiệm tại mỗi vị trí, cũng khiến giới phân tích đặt câu hỏi về năng lực thực chất và kinh nghiệm thực tiễn. Nhất là khi ông Ngọc lại đưa ra thông điệp chỉ trích các quy trình bổ nhiệm nhân sự cấp cao như trước đây.

Tuy nhiên, sẽ là phiến diện nếu phủ nhận năng lực của tất cả các cán bộ gốc Hưng Yên, bởi bất kỳ địa phương nào cũng có những nhân tài đáp ứng tốt yêu cầu quản trị quốc gia. Nếu họ có đầy đủ năng lực và hiệu quả công việc trên thực tế.

Công luận cho rằng, nếu công tác sắp xếp nhân sự cấp cao thực sự được lấy làm thước đo như tuyên bố của Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc, thì công khai và minh bạch chính là điều kiện bắt buộc và tiên quyết hàng đầu.

Người dân và công luận phải được biết rõ các tiêu chí cụ thể như: cách lựa chọn ứng viên, hồ sơ công tác, và thành tích nổi bật cùng các bảng so sánh năng lực cạnh tranh giữa các ứng viên trước khi có Quyết định bổ nhiệm và được công bố chính thức.

Nếu không có cơ chế giải trình minh bạch rõ ràng như vừa kể, thì rất khó để thuyết phục dư luận hiểu vì sao những cán bộ xuất thân từ Hưng Yên lại có con đường quan lộ thuận lợi hơn hẳn những đồng nghiệp có trình độ, thâm niên và đóng góp tương đương nhưng có quê quán nơi khác.

Theo giới phân tích, sự tích tụ quyền lực dựa trên mối quan hệ đồng hương hay phe nhóm lợi ích luôn chứa đựng những rủi ro mang tính quy luật hết sức nguy hiểm.

Lịch sử chính trị thế giới đã chứng minh rằng những nhóm quyền lực thành hình từ sự ưu ái từ các “nhóm lợi ích” hay địa phương rất dễ rơi vào kịch bản “tan đàn xẻ nghé” một khi người đứng đầu không còn ở đỉnh cao quyền lực.

Hơn hết, một cơ chế tuyển chọn nhân tài công bằng, thoát khỏi tư duy thân hữu, lợi ích nhóm mới là nền tảng cốt lõi để xây dựng một thể chế chính trị vững mạnh và bền vững.